Park Wzgórze generała Władysława Andersa

Inne nazwy:

Wzgórze Władysława Gomółki (1985-1990)

Zielony Klin (jeden z elementów)

pl. gen. Władysława Andersa

Czas powstania:

pocz. XX w.

Atrakcje charakterystyczne dla obiektu:

"Aquapark" Wrocław

plac zabaw

pumptrack

kalistenika

street workout 

parkour

skatepark

siłownia

gastronomia

miejsca do grilla i pikników

punkt widokowy

Obiekt znajduje się w kategoriach:


Wizytówka

Wzgórze gen. Władysława Andersa ze względu na urozmaiconą topografię i zagospodarowanie jest miejscem atrakcyjnym dla każdego. Młodzież i fani sportów typu parkour, kalistenika, street workout mogą poćwiczyć na specjalnie dedykowanym tej dyscyplinie placu sportów miejskich. Rowerzyści, zarówno początkujący jak i zaawansowani, skorzystają z profesjonalnych torów typu pumptrack. Latem zielona przestrzeń wzgórza wykorzystywana jest jako miejsce spotkań, zabaw i grillowania. Trawiaste, słoneczne polany są doskonałym miejscem do piknikowania i opalania. W zimowe dni, pokryte śniegiem zbocza wzgórza służą dla dzieciom, jako górka saneczkowa. Dogodny dojazd zapewnia bliskość linii tramwajowych, autobusów oraz parking typu Park & Ride.

Z szczytu Wzgórza roztacza się panoramiczny widok na kościół św. Henryka, wieżowiec Sky Tower, kampus Uniwersytetu Ekonomicznego i in. Wzgórze sąsiaduje z wrocławskim Aquaparkiem, jednym z najchętniej odwiedzanych parków wodnych w województwie Dolnośląskim. Kompleks sportowo-rekreacyjny posiada liczne baseny, zjeżdżalnie, sauny oraz strefę odnowy biologicznej.



Twórca:

Halina Gołda-Krajewska (1944-2013)


Instytucje związane z parkiem:

Deputacja ds. Promenad - Promenaden-Deputation

Czas przekształceń:

po 1945

1985

1996




Galeria


Historia

Wzgórze Andersa jest sztucznym wzniesieniem, które utworzono po 1945 roku z gruzów budynków zniszczonych w czasie oblężenia Wrocławia. Teren następnie zrekultywowano i obsypano humusem. Wzgórze zostało ukształtowane w postaci kilku tarasów rozdzielonych skarpami. Początkowo planowano w tym miejscu budowę pomnika Ziem Odzyskanych, na który władze wojewódzkie rozpisały konkurs. W 1985 roku, w 40. rocznicę upadku Festung Breslau, przy udziale najważniejszych władz państwowych z gen. Wojciechem Jaruzelskim na czele, dokonano uroczystego wmurowania kamienia węgielnego. Aktu dokonała Zofia Gomułkowa, gdyż ustalono, że jej mąż, Władysław Gomułka, zostanie patronem wzgórza i placu otaczającego wzniesienie. Od tego momentu do 1990 roku wzgórze nosiło oficjalną nazwę: Wzgórze Władysława Gomułki "Wiesława". Budowa zaprojektowanego w tym miejscu pomnika nigdy nie doszła do skutku, a po roku 1990 Rada Miejska Wrocławia uchwaliła zmianę nazwy na plac Generała Władysława Andersa i Wzgórze Andersa. Założenie przeznaczono na tereny rekreacyjne. W latach 80. i 90. XX koncepcję zagospodarowania przestrzennego określano mianem tzw. „Zielonego Klina”. Tereny rekreacyjno-sportowe Wzgórza i parku Andersa, Parku Skowroniego wraz ogrodami działkowymi i cmentarzami tworzą przestrzenny klin zieleni, rozmieszczony od osiedla Partynice na południu Wrocławia, w kierunku centrum miasta. W 1996 roku Rada Miejska Wrocławia przyjęła do realizacji projekt wrocławskich terenów rekreacyjnych obejmujących m.in. „trasę południową” łączącą wzgórze i park Andersa z pasem parków i terenów zieleni na Partynicach oraz Grabiszynku. W tym samym roku w konkursie na zagospodarowanie Wzgórza Andersa i jego otoczenia wygrał projekt zakładający utworzenie wielofunkcyjnego parku rozrywki w ciągu „Zielonego Klina”. Pierwszą nagrodę otrzymała w 1996 roku praca zespołu pod kierunkiem Haliny Gołdy-Krajewskiej. Z projektu o bogatym programie funkcjonalnym, w kolejnych latach zrealizowano jedynie zakres umocnienia i obsadzenia roślinnością skarp wzgórza przy ul. Ślężnej i ul. Kamiennej.

W 2005 roku Rada Miejska Wrocławia uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru Wzgórza Andersa. W tym samym roku we wschodniej części wzgórza rozpoczęła się budowa kompleksu rekreacyjnego o nazwie Wrocławski Park Wodny (nazywany aquaparkiem). Prace prowadzono w latach 2005-2006. Wówczas wokół obiektu założono: od strony zachodniej -zewnętrzne baseny rekreacyjne, tereny wypoczynkowe, plaże i plac zabaw, od północy - ogród, od wschodu - parkingi i skwer przed głównym wejściem od strony ul. Borowskiej.

Po roku 2013 teren Wzgórza Andersa stał się kierunkiem wielu oddolnych inicjatyw społecznych zgłaszanych przez mieszkańców w ramach projektów Wrocławskiego Budżetu Obywatelskiego. W 2014 roku na jednym z pośrednich poziomów wzgórza powstał plac sportów miejskich typu parkour. W tym samym roku w związku z wzrostem zainteresowania terenem opracowano dokumentację techniczną dla schodów terenowych prowadzących na wzgórze od strony ul. Petrusewicza, jednak pomysł nie doczekał się realizacji. W 2015 roku plac sportów miejskich otrzymał oświetlenie techniczne, a w 2017 roku na najwyższym poziomie wzgórza zbudowano dwa równoległe tory rowerowe typu pumptrack. W następnych latach, w związku z kolejnymi inicjatywami zgłaszanymi przez mieszkańców, teren wzgórza objęto studialnymi pracami planistycznymi prowadzonymi przez Biuro Rozwoju Wrocławia (BRW). W 2016 roku wrocławski oddział Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP) ogłosił konkurs na koncepcję zagospodarowania Wzgórza Andersa, na który wpłynęło wiele pomysłów wrocławskich pracowni architektonicznych. Pomimo tych działań nie udało się doprowadzić do wypracowania konkretnych rozwiązań i oficjalnej koncepcji zagospodarowania obejmującej teren całego wzgórza. W 2017 roku Rada Miejska Wrocławia uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru parku wodnego w rejonie ul. Borowskiej. W 2020 roku północno-wschodnia część wzgórza pozostała pomniejszona w wyniku rozbudowy aquaparku. Fragment terenu parku wodnego powiększono wówczas o dwa nowe baseny kąpielowe, kasy od strony ul. Petrusewicza, natomiast na części wzgórza powstała strefa relaksu z leżakami, obiektami gastronomicznymi i widokiem na niżej usytuowaną część Aquaparku.

W 2022 roku w południowo-wschodniej części terenu sąsiadującego z wzgórzem, w granicach Aquaparku, zrealizowano największy w Polsce ogród saunowy. Zagospodarowanie w formie „wioski” objęło sześć drewnianych domów z 25-osobowymi saunami, strefę gastronomiczną, leżaki i zaplecze sanitarne.

Funkcje historyczne

skwer

kwartały zabudowy mieszkaniowej

Funkcje obecne

funkcja rekreacyjna

funkcja spacerowa

funkcja sportowa


Kompozycja

Wzgórze zlokalizowane jest w kwartale pomiędzy ulicami: Petrusewicza, Kamienna, Ślężną i Borowską. Teren leży w dzielnicy Krzyki, na osiedlu Huby, na południowy-wschód od Dworca Głównego PKP. Najbliższe sąsiedztwo stanowią: Wrocławski Park Wodny (Aquapark), zabudowa mieszkalna wielorodzinna, zabudowa handlowo-usługowa wraz z parkingami, kampus Uniwersytetu Ekonomicznego wraz z domami studenckimi.

Wzgórze ma kształt płaskiego kopca uformowanego z pięciu zmniejszających się ku górze warstw. Najwyższy punkt znajduje się w części południowo-zachodniej.
W układzie przestrzennym miasta oraz w ujęciu urbanistycznym Wzgórze Andersa jest ważnym elementem systemu zieleni miejskiej. Wraz z Parkiem Andersa, Parkiem Skowronim oraz ogrodami działkowymi tworzą charakterystyczny „Zielony Klin Południowy”, który przebiega na osi północ-południe od Dworca Głównego PKP, aż do nasypu kolejowego. Powiązane ze sobą tereny zieleni pełnią istotne funkcje jako korytarze ekologiczne i klimatyczne, szczególnie ważne w wymiarze obserwowanych niekorzystnych zjawisk takich, jak miejska wyspa ciepła. Korytarze takie pełnią również funkcje przewietrzające silnie zabudowane części miasta. „Zielony Klin Południowy” pomimo, że jest poprzecinany gęstą siatką ulic oraz częściowo zabudowany mniejszą i większą zabudową kubaturową, w dalszym ciągu spełnia swoje funkcje ekologiczne.

W latach 90. XX wieku Wrocławski Program Turystyczny zakładał zagospodarowanie terenów zieleni Wzgórza Andersa tak, aby wraz z Parkiem Andersa, Parkiem Skowronim, Parkiem Południowym, Górką Skarbowców oraz terenami zieleni na Partynicach lub Grabiszynku, stworzyły spójny przebieg trasy rekreacyjnej o znaczeniu ogólnomiejskim (tzw. trasy południowej).
Z perspektywy czasu obserwowane są dwa główne procesy, którym poddawane jest Wzgórza Andersa. Z jednej strony są to punktowo realizowane projekty budżetów obywatelskich, które aranżują coraz to kolejne, otwarte wcześniej, przestrzenie wzgórza, bez ogólnej koncepcji zagospodarowania całości terenu. Drugim jest stopniowa ekspansja na teren wzgórza zagospodarowania związanego z funkcjonowaniem Wrocławskiego Parku Wodnego.

Wysokość bezwzględna wzgórza wynosi 138 m n.p.m. Na szczyt i kolejne tarasy prowadzą łagodne rampy terenowe, które bieg rozpoczynają się w południowej części wzgórza, od strony skrzyżowania ul. Ślężnej i Kamiennej oraz od strony wyjazdu z parkingu Aquaparku przy ul. Kamiennej. Pozostałe podejścia terenowe o większym nachyleniu skarp znajdują się od strony skrzyżowania ulic Ślężnej i Kamiennej, jak również od strony północno-wschodniej i północno-zachodniej przy ul. Petrusewicza.

W 2009 roku w sąsiedztwie wzgórza, przed Wrocławskim Parkiem Wodnym zaaranżowano strefę wejściową w charakterze dekoracyjnym i reprezentacyjnym oraz jako barierę izolacyjną zieleni wokół parkingów.


Przyroda

Wzgórze zlokalizowane jest w Południowym Klinie Zieleni Wrocławia. Kompozycja złożona jest z otwartych, trawiastych polan na tarasach wzgórza oraz skarp porośniętych drzewami i krzewami, szczególnie przy stromych zboczach, graniach działki oraz od strony parku wodnego. Drzewa rosną głównie w układzie krajobrazowym, obwodowym. W drzewostanie dominują gatunki z rodzaju robinia akacjowa. Wśród drzew występują również: klon (w odmianach), jesion, topola, dąb, brzoza, leszczyna turecka. Południowa i zachodnia skarpa wzgórza jest intensywnie obsadzona krzewami, które miały na celu wzmocnienie terenu. Krzewy reprezentują gatunki tj. róża (w odmianach), rdestowiec, żarnowiec, irga, ligustr, jeżyna oraz dziki bez. Spotykane również odmiany pnączy (tj. powojnik) oraz rośliny stanowisk ruderalnych (tj. pokrzywa). Północne skarpy wzgórza pomiędzy tarasami są głównie trawiaste. Wokół toru rowerowego na skarpach trawniki oraz nasadzenia krzewów żywopłotowych z gatunku irga błyszcząca.

W strefie wejściowej do Wrocławskiego Parku Wodnego nasadzono ozdobne rabaty z różami, sosną górską, jałowcem, wrzosem, trawami ozdobnymi, bylinami oraz pojedynczymi sosnami pospolitymi i dębami szypułkowymi. Wokół budynku na dużej powierzchni wykonano zwarte masywy krzewów róży pomarszczonej, jaśminowca, derenia białego, świdośliwy kłosowej i kaliny. Na parkingu posadzono szpalery klonu pospolitego oraz okrywowe grupy krzewów tawuły japońskiej oraz irgi.


Inwestycje

W latach 1998-2001 zrealizowano projekt umocnienia i obsadzenia roślinnością skarp przy ul. Ślężnej i Kamiennej. Nasadzenia wykonano na podstawie wygranej pracy konkursowej autorstwa zespołu Haliny Gołdy-Krajewskiej.

W ostatnich latach wzgórze stało się miejscem realizacji oryginalnych projektów sportowo-rekreacyjnych, niespotykanych wcześniej we wrocławskich parkach. W 2014 roku na pierwszym tarasie wzgórza, od strony ul. Petrusewicza zrealizowano plac sportów miejskich (parkour), który był pierwszym tego typu obiektem we Wrocławiu i jednym z pierwszych w Polsce. Wszystkie urządzenia sportowe zostały umieszczone na bezpiecznej poliuretanowej nawierzchni. Każdy kto chciałby spróbować swoich sił w tej formie aktywności fizycznej może skorzystać ze specjalnie przygotowanych ścian betonowych, parku rurowego, murków betonowych niskich, średnich i kompletu murków o kształcie „2C”. Teren wokół wyposażono w dodatkowe ławki sportowe, kosze na śmieci oraz tablicę regulaminową. Projekt w 2013 roku opracowała pracownia ISBA Grupa Projektowa arch. J. Styrylska, T. Boniecki. Roboty budowlane wykonała firma CELMAR Sp. z o.o. z Bytomia. Koszt inwestycji wynosił 310 tys. zł. Zarówno dokumentacja projektowa, jak procedura odbiorowa robót budowlanych, odbywały się przy udziale Klubu Sportowego Parkour Wrocław, który zrzesza specjalistów i praktyków tej dyscypliny. W 2015 roku plac wyposażono w oświetlenie techniczne. W 2017 roku na najwyższym tarasie wzgórza, od strony ul. Kamiennej, zrealizowano profesjonalne tory doskonalące umiejętność jazdy na rowerze. Wykonano dwa tory rowerowe typu pumptrack: dla dzieci i początkujących (mini pump) oraz dla dorosłych i zaawansowanych (flow track). Tory zaprojektowano tak, aby umożliwiały jazdę zarówno na deskorolkach, rolkach oraz hulajnodze. Teren wyposażono w elementy małej architektury: ławki młodzieżowe, kosze na śmieci, stojaki na rowery, stację naprawy rowerów i tablicę regulaminową. Nawierzchnie wykonano w technologii asfaltowej (tory rowerowy) oraz kostki betonowej (placyk techniczny). Wykonano prace w zieleni: skarpy torów obsadzono trawą z rolki i siewu, wokół posadzono krzewy żywopłotowe. Za dokumentację projektową z 2016 roku oraz realizację robót odpowiadała firma BT Project z Poznania przy współpracy K. Plura (tory pumptrack) i arch. B. Kąkolewicza (architektura). Koszt inwestycji wynosił 480 tys. zł.


Architektura

Po zachodniej stronie Wzgórze Andersa sąsiaduje z Wrocławskim Parkiem Wodnym przy ul. Borowskiej. Budynek sportowo-rekreacyjny zaprojektowało biuro architektoniczne Horst Haag ze Stuttgartu. Został zrealizowany w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego między Gminą Wrocław, a niemiecką spółką InterSPA. Kompleks wzniesiono w latach 2005-2006. W ramach zagospodarowania urządzono różnej wielkości baseny, w tym basen sportowy otoczony trybunami, baseny pod gołym niebem, basen solankowy, a także sauny i strefę odnowy biologicznej. Bryła budynku skomponowana z kilku prostopadłościanów o różnej wysokości. Od strony ul. Przestrzennej znajduje się najwyższa część budynku – wieża mieszcząca klatkę schodową obsługującą zjeżdżalnie. Większość elewacji jest całkowicie przeszklona. Największe pomieszczenie mieszczące baseny rekreacyjne przekryte jest drewnianą konstrukcją, którą tworzy 11 łuków o rozpiętości 50 m, wykonanych z klejonego fińskiego drewna. Od strony ul. Borowskiej przy aquaparku znajduje się parking samochodowy oraz miejsca dla rowerów.

Obiekty zachowane

"Aquapark" Wrocław


Inne

Wzgórze Andersa ze względu na urozmaiconą topografię jest miejscem aktywności różnych grup użytkowników. Młodzież i fajni sportów typu parkour, kalistenika, street workout mogą ćwiczyć na specjalnie dedykowanym tej dyscyplinie placu sportów miejskich (najniższy taras wzgórza, po stronie północnej, przy ul. Petrusewicza). Rowerzyści zarówno amatorzy jak i zaawansowani, z pewnością skorzystają z profesjonalnych torów rowerowych typu pumptrack (najwyższy taras wzgórza, po stronie południowej, od ul. Kamiennej). W wolne dni na obydwu placach odbywają się treningi prowadzone pod okiem praktyków i profesjonalnych trenerów tych dyscyplin (informacje można odszukać w mediach społecznościowych). Latem zielona przestrzeń wzgórza wykorzystywana jest jako miejsce spotkań, zabaw, grillowania, szczególnie przez studentów Uniwersytetu Ekonomicznego (bliskie sąsiedztwo akademików). Trawiaste, słoneczne polany są doskonałym miejscem do piknikowania i opalania. W zimowe dni, pokryte śniegiem zbocza wzgórza służą dla dzieciom, jako górka saneczkowa. Dogodny dojazd zapewnia bliskość linii tramwajowych, autobusów oraz parking typu Park & Ride "Wzgórze Andersa" przy skrzyżowaniu ul. Ślężnej z ul. Kamienną. W sąsiedztwie wzgórza, w Parku Andersa przy ul. Kamiennej, znajduje się plaża miejska o nazwie „FoRest Bar” z leżakami, napojami, małą gastronomią oraz sezonowymi toaletami. Z szczytu Wzgórza roztacza się panoramiczny widok na kościół św. Henryka, wieżowiec Sky Tower, kampus Uniwersytetu Ekonomicznego i in.

Nazwa wzgórza jest związana z parkiem im. gen. Władysława Andersa, po drugiej stronie ul. Kamiennej i została określona Uchwałą Rady Miejskiej Wrocławia Nr LXXI/454/93 z dnia października 1993 roku. Patronem parku został wybitny polski wojskowy, polityk, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych, który przeszedł do historii jako przede wszystkim jako zdobywca Monte Cassino.

<iframe width="300" height="200" frameborder="0" scrolling="no" allowfullscreen src="https://gis.um.wroc.pl/portal/apps/webappviewer/index.html?id=0b9812d558084c5fb067e822b3f198b3&extent=1896062.2263%2C6641605.7356%2C1897208.7817%2C6642161.6955%2C102100"></iframe>

Otoczenie

panorama południowej części miasta   

Ulice graniczne

ul. Kamienna

ul. Ślężna

ul. Marka Petrusewicza

ul. Borowska

Określenia stylistyczne i kompozycyjne

park modernistyczny

architektura krajobrazu modernistyczna

W sąsiedztwie

"Aquapark" Wrocław


Logotypy

Back to top

Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług, statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. więcej

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close